PDFDrukujEmail

Analiza - wydatki na obronność i zbrojenia na świecie w 2013 r.

Wpisany przez Redakcja Militarium 20 października 2014

Według najbardziej wiarygodnych szacunków i analiz, w 2013 r. na świecie wydano na obronność około 1747 mld USD, co oznacza 2,4% światowego produktu brutto i 248 USD na mieszkańca globu.

Zgodnie z najnowszymi danymi dotyczącymi wydatków na wojsko na świecie, obejmującymi 2013 r., 15 państw, dysponujących największymi budżetami obronnymi, wydało na zbrojenia 1234,5 mld USD, czyli około 70% głobalnych wydatków na zbrojenia. Ponad jedna trzecia (38,4%) tej pierwszej kwoty to wydatki budżetu Stanów Zjednoczonych - łącznie ponad 600 mld USD. Na drugim miejscu znajdują się Chiny - oficjalnie Państwo Środka wydało na armię ponad 112 mld USD (7,2%), jednak wiele analiz wskazuje, że Pekin przeznaczył na szeroko pojętą obronność znacznie więcej - szacunkowo około 160-180 mld USD. Dodatkowe środki pochodzą z budżetów innych ministerstw i są pośrednio związane z wojskowością, np. wydatki na infrastrukturę, czy prace naukowo-badawcze i wdrożeniowe (potencjalny przeciwnik i sąsiad Chin, Indie, dysponują ponad trzykrotnie mniejszymi środkami na zbrojenia - 36,3 mld USD, co daje 9. miejsce w zestawieniu).

Trzecie miejsce zajmuje Federacja Rosyjska z kwotą około 68 mld USD (4,4%). Równie dużym budżetem obronnym dysponuje Arabia Saudyjska (59,6 mld USD), posiadająca kilkukrotnie mniej liczne siły zbrojne - Rijad przeznaczył na wojsko kwotę odpowiadającą 3,8% wszystkich wydatków obronnych na świecie w 2013 r.

alt

Budżety na obronność wybranych państw świata w 2013 r.

Jeśli chodzi o relacje budżetu obronnego do wartości Produktu Krajowego, tj. obciążenie państwa wydatkami na zbrojenia, najwyższe wskaźniki odnotowano w państwach Azji i Afryki, np. w Afganistanie (13,8% PKB), Omanie (11,7%), Arabii Saudyjskiej (8,0%), Iraku (7,2%) i Izraelu (7,2%).

alt

Wydatki na obronność w odniesieniu do Produktu Krajowego Brutto w 2013 r. oraz podział wydatków zbrojeniowych według regionu świata i według krajów

Interesujące jest natomiast zestawienie wzrostów lub spadków wydatków na siły zbrojne zrealizowanych przez wybrane państwa w 2013 r. Łączny wzrost w zeszłym roku w odniesieniu do 2012 r. wyniósł 37,96 mld USD, natomiast redukcje były ponad dwuktotnie większe - 80,39 mld USD. Warto jednak odnotować, że zmniejszenie realnych kwot wydawanych na wojsko związane było w dużej mierze z redukcjami dokonanymi przez administrację amerykańską, co widać na poniższym wykresie (budżet departamentu obrony i wydatki Stanów Zjednoczonych na zagraniczne operacje wojskowe). 

alt

Realny wzrost/spadek budżetów obronnych niektórych państw w 2013 r.

Jak widać z zestawienia realny wzrost poziomu wydatków na obronność w Polsce w 2013 r. na poziomie 2,4% nie jest wielkością wyjątkową. Kilkukrotnie większy wzrost odnotowano, przykładowo, w Chinach (17,6%), Rosji (12,0%), Arabii Saudyjskiej (8,6%), Indiach (5,4%), co ciekawe - zgodnie z uzyskanymi danymi - wzrost obserowany jest także w Niemczech (2,7%). Z kolei największe spadki notowano w ostatnim roku w Wielkiej Brytanii (4,0%), Hiszpanii (3,5%), Kanadzie (2,3%), Izraelu (2,3%).

Należy zauważyć, że zestawienie danych dla wielu państw świata jest obarczone określonym poziomem błędu, wynikającym z przyjęcia różnych kryteriów oraz - w niektórych przypadkach, w szczególności dotyczy to Chin, czy Stanów Zjednoczonych - nieuwzględnienia innych źródeł finansowania szeroko pojętej obronności (projekty niejawne, wydatki na obronność "ukryte" w innych niż resort obrony, ministerstwach i agencjach państwowych). Dane powyższe pokazują jednak określone tendencje, obserwowane do niedawna w zakresie obronności - spadek wydatków obronnych w Europie i ich wzrost w pozostałych częściach świata, w szczególności w Azji i Ameryce Południowej.

Militarium.net. Wszelkie prawa zastrzeżone