PDFDrukujEmail

Moździerz holowany M-120 z Huty Stalowa Wola

Wpisany przez Redakcja Militarium 21 lipca 2014

W 2003 roku wprowadzono do uzbrojenia Sił Zbrojnych RP moździerz M-98 kalibru 98 mm, skonstruowany w latach 1993-1997 w ówczesnym Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Maszyn Ziemnych i Transportowych Huty Stalowa Wola S.A. W tym samym czasie opracowano projekt koncepcyjny moździerza średniego kalibru 120 mm, ewentualnego następcy rosyjskich dział tego kalibru w Wojskach Lądowych. 

Z uwagi na to, że obecnie używane w jednostkach zmechanizowanych są przestarzałe i mocno zużyte, Centrum Produkcji Wojskowej HSW S.A. podjęło się w 2004 r. - na bazie wcześniejszego projektu - opracowania moździerza średniego o kalibrze 120 mm. W konstrukcji broni bazowano na doświadczeniach zdobytych przy projektowaniu moździerza M-98. Prace projektowo-badawcze były finansowane ze środków własnych, bez formalnego zapotrzebowania ze strony wojska. Założono, że nowy moździerz będzie mógł prowadzić ogień amunicją standardową dla dotychczas stosowanych w SZ RP modeli wz. 38/43 i 2S12 Sani oraz wszystkimi dotychczas używanymi i nowymi nabojami kalibru 120 mm.

alt

Moździerz M-120 planowany był jako podstawowy środek ogniowy pododdziałów wsparcia wojsk zmechanizowanych i piechoty górskiej. Broń była przeznaczona do prowadzenia ognia stromotorowego ze stanowisk zakrytych i trudnodostępnych, zwalczania siły żywej i środków ogniowych przeciwnika, burzenia lekkich obiektów fortyfikacji polowych, niszczenia sprzętu bojowego, wykonywania przejść w inżynieryjnych zaporach drutowych, zadymiania lub oświetlania pola walki.

Moździerz składał się z lufy z bezpiecznikiem przed podwójnym załadowaniem, trzonu zamkowego z mechanizmem odpalającym, płyty oporowej, dwójnogu z regulacją kierunku i podniesienia oraz celownika. Niewzmocnioną lufę gładkościenną zakończono zamkiem, nakręconym na jej tylną część. Zamek posiadał piętę kulistą  do przegubowego połączenia lufy z płytą oporową i gniaz­do, w którym zmontowano urządzenie spustowo-odpalające, składające się z mechanizmu spustowego uruchamiającego mechanizm kurkowy oraz mechanizmu iglicznego. Urządzenie spustowo-odpalające wyposażono w przełącznik dwupołożeniowy, umożliwiający odpalenie umieszczonego w lufie naboju dwoma sposobami - za pomocą mechanizmu kurkowego uruchamianego mechanizmem spustowym lub za pomocą mechanizmu iglicznego. Igilica może być schowana, uruchamiana linką lub wysunięta i nieruchoma - odpalenie następuje przez nakłucie spłonki ładunku zasadniczego naboju w końcowej fazie jego opadania na dno lufy. Na wylotowej części lufy nakręcono bezpiecznik przed  podwójnym załadowaniem, który uniemożliwia wprowadzenie do lufy następnego naboju, gdy poprzednio załadowany  nie został wystrzelony. Do podpory lufy zamocowano dwójnóg z mechanizmami podniesieniowym i poziomowania oraz kierunkowym - wszystkie typu śrubowego. Dwójnóg posiada osłabiacz podrzutu typu sprężynowego. Celownik MPM-44/04 z podświetlaczem o po­większeniu 2,5 x i polu widzenia 9 stopni.

Poza tym zestaw moździerza składał się z kołowego podwozia transportowego, zaadaptowanego i wzmocnionego modelu używanego do transportu moździerza M-98, wyposażenia dodatkowego, narzędzi i zestawu indywidualnego części zapasowych. Przejście z położenia marszowego w bojowe i odwrotnie wyszkolonej załodze zajmowało do 2 minut, pod warunkiem wcześniejszego przygotowania podłoża do umieszczenia płyty oporowej.

Działon moździerza przewożony był dwoma samochodami terenowymi (jeden holował M-120, drugi przyczepę z amunicją) lub jednym samochodem ciężarowo-terenowym średniej ładowności. Do moździerza stosowana miała była standardowa amunicja kalibru 120 mm oraz naboje nowych wzorów - kasetowe odłamkowo-kumulacyjne, z dodatkowym ładunkiem napędowym, kierowane lub samonaprowadzające się. Do strzelania z moździerzy kalibru 120 mm obecnie stosuje się naboje z pociskiem odłamkowo-burzącym: zwykłym (o masie od 15,5 do 15,6 kg), z dodatkowym napędem rakietowym (17,3 kg), odłamkowe wymuszoną fragmentacją (16,6 kg) oraz oświetlające (15 kg), dymne (16,1 kg) i zapalające (16,6 kg).

Dane techniczne moździerzy holowanych z HSW S.A.

   M-120 M-98 

Kaliber

120 mm

98 mm

Długość lufy

1600 mm

 
Wysokość w położeniu bojowym 1300 mm  

Masa w położeniu bojowym

257 kg

135 kg

Masa w położeniu bojowym

414 kg

300 kg

Donośność minimalna

480 m

400 m

Donośność maksymalna

7100 (9000) m

7000 m

Kąty ostrzału w poziomie

-5/+5 stopni

 

Kąty ostrzału w pionie

+45/+80 stopni

 

Dopuszczalny rozrzut w kierunku

 0,001 odległości strzelania  

Dopuszczalny rozrzut w odległości

 0,0004 odległości strzelania  

Szybkostrzelność bez korekty wycelowania

 15 strz./min.

15 strz./min.

Szybkostrzelność z korektą wycelowania

 8-10 strz./min.

8-10 strz./min.

Ciężar naboju maksymalny

 17,9 kg

10 kg

Prototyp M-120 ukończono w czerwcu 2005 r. i poddano próbom zakładowym połączonym ze strzelaniem amunicją bojową, zakończonych we wrześniu tego roku. Badania kwalifikacyjne, prowadzone w październiku i listopadzie 2005 r. wykazały prawidłowe funkcjonowanie broni. Szefostwo Wojsk Rakietowych i Artylerii nie wykazało zainteresowania moździerzem holowanym kalibru 120 mm uznając, że podstawową artyleryjską bronią wsparcia na szczeblu batalionu zmechanizowanego będzie samobiezny moździerz na podwoziu kołowym lub gąsienicowym. 

(Militarium.net/fot. Militarium.net - wszelkie prawa zastrzeżone).