2009-01-01 02:41:59
155 mm haubica samobieżna Caesar
Koncepcja stworzenia lekkiej haubicy na podwoziu zwykłej ciężarówki pojawiła się na początku lat 90., w odpowiedzi na przewidywany wzrost znaczenia jednostek szybkiego reagowania w przyszłych konfliktach. Dodatkową zaletą podnosząca pozycję takiej oferty na rynku, była niewysoka cena, nieznacznie odbiegające od tradycyjnej haubicy holowanej. Ponadto w porównaniu do ciężkiej armato-haubicy na podwoziu gąsienicowym, niższe też są koszty utrzymania i eksploatacji.
Pierwsza prezentacja francuskiej haubicy na podwoziu ciężarówki Mercedes-Benz Unimog 6x6 miała miejsce w Paryżu w 1994 r. Początkowo była to nieznacznie zmodyfikowana haubica holowana 155 mm TR F1 z lufą o długości 39 kalibrów, później 52 kalibrów. Próby poligonowe zmodyfikowanego prototypu P-1 prowadzone przez francuskie wojska lądowe miały miejsce w 1998 r. (obejmowały m. in. wystrzelenie 120 pocisków), ich pomyślny przebieg otworzył nowej haubicy drogę do ubiegania się o przyjęcie na wyposażenie. Twórcą systemu była państwowa firma GIAT Industries (obecnie NEXTER), zaś nazwa systemu CAESAR (fr. Cesarz), to akronim od słów: CAmion Equipe d’un Systeme d’Artillerie. Przygotowania do produkcji seryjnej rozpoczęto w 1999 r., zaś pierwszych 5 systemów na podwoziu Unimog (z opancerzonymi kabinami firmy Soframe) przekazano armii francuskiej w 2003 r. Po kompleksowych testach, w 2004 r. zdecydowano się podpisać kontrakt na 72 systemu w docelowym wariancie seryjnym, które trafią na wyposażenie 8 baterii artylerii polowej. Caesar zastąpi eksploatowane od początku lat 90. (w ilości 105 szt.) haubice TR F1, więc sprzęt stosunkowo młody, z którego zasadniczo się wywodzi, ale holowany i o mniejszym zasięgu ognia.
Caesar w wariancie seryjnym, należący do francuskich wojsk lądowych, widoczny pocisk przygotowany do ładowania na donośniku automatycznym
Produkcja seryjna Caesara, już na podwoziu Renault Sherpa 5, rozpoczęła się w 2006 r., a pierwszy system dostarczono do prób zdawczo-odbiorczych w kwietniu 2007 r. Eksploatację w jednostce liniowej rozpoczęto w lipcu 2008 r. Przewiduje się, że dostawy zakończą się w 2011 r.
Użytkownicy zagraniczni
W kwietniu 2006 r. pierwszym nabywcą eksportowym stała się Tajlandia zamawiając 6 systemów, które zostaną dostarczone do końca 2009 r.
Zdecydowanie większy sukces odniesiono w lipcu 2006 r., kiedy to Arabia Saudyjska zamówiła 80 haubic. W tym przypadku odbiorca zdecydował się na pierwotny nośnik, w postaci Unimoga 6x6. Dostawy odbędą się w latach 2009-2011 r.
W 2008 r. podczas XVI Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach ujawniono, że w wyniku porozumienia pomiędzy firmami NEXTER i Bumar, haubica Caesar na podwoziu samochodu ciężarowego Jelcz, będzie oferowana w przetargu na lekki system artyleryjski dla Wojska Polskiego, o kryptonimie „Kryl”.
Konstrukcja
Prototypowy Caesar osadzony był na podwoziu Mercedes-Benz Unimog U2450 L 6x6, w której to postaci został zamówiony przez Arabię Saudyjską. Działa przeznaczone dla Francji i Tajlandii są instalowane na ciężarówkach Renault Sherpa 5 6x6 o ładowności 5 ton. Opancerzenie kabiny chroni przed ostrzałem broni kal. 7,62 mm.
Zestaw jest zdolny do pokonania około 600 km po drodze na jednym tankowaniu, prędkość maksymalna wynosi 100 km/h. System centralnego pompowania kół pozwala na dostosowanie ciśnienia w oponach do warunków terenowych, oraz jazdy z przestrzeliną. Napęd stanowi sześciocylindrowy silnik Diesla o mocy 240 KM, zapewniający współczynnik mocy na poziomie około 14 KM/t.
Caesar jest zdolny do transportu na pokładzie samolotu C-130 Hercules, wraz z załogą i podstawowym zapasem amunicji (18 nabojów). W tym celu lufa jest opuszczana do specjalnego położenia transportowego, co wymaga częściowego demontażu kabiny załogowej.
Uzbrojenie stanowi system artyleryjski, zmodyfikowanej haubicy holowanej TR F1, z lufą o długości 52 kalibrów. Samowzmacniana, cienkościenna lufa jest zakończona dwukomorowym hamulcem wylotowym. Konstrukcja spełnia wymagania zawarte w porozumieniu JBMoU, co umożliwia stosowanie wszystkich typów amunicji 155mm spełniającej wymagania NATO. W położeniu transportowym lufa jest blokowana za pomocą automatycznego rygla umieszczonego na dachu kabiny załogowej.
Przedseryjny Caesar francuskich wojsk lądowych w trakcie ładowania na pokład samolotu transportowego C-130
Śrubowy zamek jest otwierany automatycznie do góry. Zapłonniki są podawane samodzielnie, z obrotowego magazynka mieszczącego 14 szt., umieszczanego w trzonie zamka. Energię odrzutu działa pochłaniają oporopowrotniki hydropneumatyczne. Po prawej stronie, przed nasadą zamka znajduje się układ pomocniczy zasilania pociskami i modułowymi ładunkami piotacjącymi.
W tylnej części zestawu, znajduje się hydraulicznie opuszczana płyta oporowa, która podnosi tylne koła ponad podłoże. Bo bokach znajdują się również opuszczane rampy, ułatwiające dostęp do pojemników amunicyjnych. W pojemnikach mieści się 18 pocisków wraz z ładunkami miotającymi (ładunek pełny składa się z 6 modułów).
Kluczowe znaczenia dla skuteczności systemu ma cyfrowy system kierowania ogniem, tzw. FAST-Hit opracowany przez firmę NEXTER we współpracy z EADS. System składa się m. in. z radaru mierzącego prędkość początkową pocisków ROB4, systemu nawigacji SAGEM Sigma 30 z wbudowanym odbiornikiem GPS oraz komputera CS 2002-G. Dzięki SKO załoga jest niezależna od zespołów topograficznych czy goniometrów.
Caesar na MSPO (fot. Michał Gajzler)
Caesar pozwala na skuteczne stosowanie wielu typów amunicji. Przy strzelaniu typowym pociskiem odłamkowo-burzącym z wydrążonym dnem typu LU211 HB odległość strzału wynosi maksymalnie 30 km. Ten sam pocisk w wersji z gazogeneratorem, czyli LU211 BB osiąga zasięg 39 km. Pociski nowego typu, osiągają większe zasięgi, odłamkowo-burzący ERFB NR 173 BT 33 km, ERFB 265 BB z gazogeneratorem 42 km, zaś kasetowy z gazogeneratorem ERFB NR 269 BB również 42 km. Pocisk BONUS przenoszący dwa samonaprowadzające się pasywnie podpociskami z głowicami EFP osiąga zasięg do 35 km. Ponadto Caesary mogą minować pociskami OMI przenoszącymi 6 min ppanc. wyposażonych w zapalniki magnetyczne i układy samolikwidacji, na odległość do 21,5 km. W użyciu znajdują się również pociski dymne, oświetlające i ćwiczebne różnych typów.
Dane taktyczno-techniczne:
- Długość lufy: 52 kalibry
- Masa zestawu: 17 680 kg
- Długość: 10 m
- Szerokość: 2,55 m
- Wysokość: 3,65 m
- Kąt ostrzału:
- - Pionowy: 0 st./+66 st.
- - Poziomy: +/- 17 st.
- Szybkostrzelność:
- - Normalna: 6 szt./min
- - Serią: 3 strz./18 s.
- Donośność: od 9 do 42 km
- Obsługa: 6 żołnierzy
- Prędkość max: 100 km/h
- Zasięg jazdy: 600 km
- Zapas amunicji: 18 pocisków i ład. miot.
- Napęd: silnik Diesla o mocy 240 KM
Bibliografia:
- Kostrow R., Magier M., Pankowski Z. Artyleria XXI wieku, Warszawa 2006;
- Szulc T., Strzelające ciężarówki, nTW 03/2005;
- Woźniak R. Encyklopedia Najnowszej Broni Palnej tom 1 A-F, Warszawa 2001.
Autor: Aaron Rokosz [Hatake]