2010-01-29 22:26:52
AgustaWestland AW149
13 listopada 2009 roku, na terenie fabrycznego lotniska koncernu AgustaWestland we Włoszech, oblatano prototyp najnowszej konstrukcji tego producenta – wielozadaniowy śmigłowiec AW149. Maszyna ta, w założeniu, ma stanowić odpowiedź Europy na amerykański śmigłowiec Sikorsky UH-60 Black Hawk.
Geneza
Prowadzone w latach 90. prace nad rozwojem, m.in. wspólnie z amerykańskim koncernem Bell oraz zakładami PZL Świdnik, nowego śmigłowca AW139 miały na celu zbudowanie maszyny, która na rynku wojskowym wyparłaby m.in. używane od lat śmigłowce rodziny UH-1 Huey – ciągle popularne w wielu rejonach świata. Jednak AW139 nie stał się, przynajmniej na rynku wojskowym, przebojem i wciągu lat został zakupiony w ograniczonej ilości przez siły zbrojne Irlandii, Pakistanu, Kataru oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Większym sukcesem okazał się rynek różnych agencji i urzędów państwowych oraz branża cywilna – skąd zamówienia opiewają na dziesiątki sztuk.
Siły zbrojne Irlandii są jednym z nielicznych, które zdecydowały się na AW139 [fot. AgustaWestland]
Analiza przyczyn tego stanu rzeczy, dokonana przez koncern AgustaWestland około 2005 roku, doprowadziła zatwierdzenia decyzji do rozpoczęcia prac nad powiększonym wariantem AW139 przeznaczonym głównie dla użytkowników wojskowych. Nowa maszyna, oznaczona jako AW149, miała na celu otrzymać powiększony kadłub oraz silniejszą jednostkę napędową – dzięki czemu zwiększeniu uległby możliwości transportu personelu, ładunków lub podwieszanego (na demontowanych, podskrzydłowych pylonach) uzbrojenia. Dodatkowo, dzięki swoim parametrom, miała stanowić odpowiedź na zapotrzebowanie sił zbrojnych Włoch, które poszukują następców licencyjnych wersji śmigłowca UH-1 Huey do zadań CSAR/SAR (jako uzupełnienie cięższych AW101 Merlin).
Prace nad AW149 rozpoczęły się w 2006 roku, a ich ujawnienie miało miejsce w czasie salonu lotniczego Farnborough. Zostały one rozdzielone pomiędzy oba, główne, zakłady koncernu – mieszczące się w Wielkiej Brytanii oraz we Włoszech. Głównym powodem był brak maszyny tej klasy w ofercie koncernu, a dodatkowo chęć wejścia na intratny rynek mniejszych maszyn wojskowych, gdzie przede wszystkim króluje amerykański śmigłowiec Sikorsky UH-60 Black Hawk/SH-60 Seahawk różnych odmian.
Opis konstrukcji
AgustaWestland AW149 będzie wielozadaniowym, dwusilnikowym, śmigłowcem przeznaczonym na rynek wojskowy. Obecnie producent proponuje zastosowanie płatowca do zadań transportowych i wsparcia pola walki, ewakuacji medycznej, ratownictwa bojowego CSAR, ratownictwa morskiego SAR oraz jako maszyny dowodzenia.
Jako większy i młodszy brat AW139, AW149 przejął od niego większość rozwiązań konstrukcyjnych oraz ogólny wygląd zewnętrzny. Kadłub, o konstrukcji półskorupowej, został zaprojektowany tak, aby zmniejszyć skuteczną powierzchnię odbicia radiolokacyjnego. W nosowej części producent planuje ulokować bloki awioniki oraz wyposażenie dodatkowe, w części środkowej kabiny załogi oraz ładunkową i układ napędowy ze zbiornikami paliwa. Część ogonowa, to tradycyjnie w śmigłowcu, belka ogonowa z wirnikiem. Podobnie, jak w przypadku innych produktów koncernu AgustaWestland, zastosowano podwozie kołowe wyposażone w mechanizm chowania w czasie lotu.
Oblatany w piątek trzynastego - pierwszy prototyp AW149 [fot. AgustaWestland]
Układ napędowy ma składać się z dwóch silników o mocy około 2000 koni mechanicznych każdy, najprawdopodobniej będzie to któraś z odmian jednostki napędowej Pratt&Whitney Canada PT6C z systemem sterowania FADEC. Moc z nich będzie przekazywana, za pomocą przekładni, na pięciołopatowy wirnik główny oraz czterołopatowy wirnik ogonowy. Obecnie, według danych producenta, prędkość maksymalna została określona na 278 km/h. Zapas paliwa, umieszczony w zbiornikach pod kabiną ładunkową, ma pozwolić na osiągnięcie długotrwałości lotu na poziomie około 4,5 – 5 godzin.
Kabina załogi przeznaczona jest dla dwóch pilotów, podobnie jak w AW139 reprezentuje ona standard „ lass cockpit”, według zapowiedzi producenta wszystkie informacje niezbędne pilotom będą wyświetlane na czterech wyświetlaczach ciekłokrystalicznych. Poprawa możliwości pilotowania maszyny będzie zapewniona dzięki instalacji czteroosiowego pilota automatycznego. Całość oświetlenia tej części konstrukcji będzie spełniać wszystkie wymagania pilotażu z wykorzystaniem gogli noktowizyjnych. Systemy pokładowe zostaną zintegrowane w oparciu o szynę danych Mil-Std-1553B.
Kabina pilotów śmigłowca AW139 - prawdopodobnie podobnie będzie wyglądać w AW149 [fot. AgustaWestland]
W ramach wersji wojskowych AgustaWestland zakłada wyposażenie śmigłowców w elektrooptyczną głowicę obserwacyjno-celowniczą, radar pogodowy dysponujący układem śledzenia powierzchni ziemi, system samoobrony (składający się z wyrzutni celów pozornych i układu ostrzegającego przed odpalonymi pociskami przeciwlotniczymi).
Możliwości transportowe maszyny pozwalają na transport wewnątrz kabiny ładunkowej (o powierzchni od 11 do 12,4 m³ oraz dostępnego z kabiny bagażnika o powierzchni 3 m³) 18 pasażerów lub 15 w pełni uzbrojonych i wyposażonych żołnierzy. W przypadku ładunku, maszyna może zabrać do 2700 kg – zarówno wewnątrz kadłuba jak i na zewnątrz (na haku podkadłubowym). W proponowanych odmianach specjalistycznych, zamiast ładunku lub żołnierzy, AW149 może zabrać do 6 rannych na noszach (i dodatkowo zapewnić miejsce pracy dla 3-4 ratowników medycznych oraz wyposażenia dla nich) i osprzęt ratowniczy. W odmianie dowodzenia przewiduje się wygospodarowanie miejsca dla dwóch stanowiskom operatorskim. Komunikacja pomiędzy śmigłowcem i światem zewnętrznym, dla kabiny ładunkowej, jest możliwa z wykorzystaniem dwóch, burtowych i przesuwanych ku tyłowi, drzwi desantowych.
W ramach opcji przeznaczonych dla wojska i państwowych służb mundurowych, producent zakłada możliwość instalacji na pokładzie zamówionych śmigłowców dodatkowych elementów wyposażenia. Wśród nich, obecnie, wymienia się następujące rzeczy: zewnętrzny hak pozwalający na transport ładunków o masie do 2700 kg pod śmigłowcem, układ napełnianych powietrzem pływaków, wciągarkę o udźwigu 272 kg, mocowanie dla podpięcia liny zjazdowo-desantowej, oszklenie kroplowe pozwalające na obserwacje powierzchni pod śmigłowcem bez otwierania drzwi.
Stałego uzbrojenia brak, jednak AgustaWestland przewiduje możliwość umieszczenia broni strzeleckiej (kalibru 7,62 mm) w oknach pomiędzy kabiną pilotów i drzwiami ładunkowymi. Dodatkowo, na demontowanych skrzydłach, będzie można podwiesić uzbrojenie w postaci zasobników z rakietowymi pociskami kalibru 70 mm, przeciwpancernymi pociskami rakietowymi, bronią „powietrze-powietrze” oraz zasobnikami strzeleckimi. W przypadku uzbrojenia precyzyjnego, namierzanie celów ma odbywać się za pośrednictwem wielofunkcyjnej głowicy elektrooptycznej umieszczonej w nosowej części kadłuba.
Potencjał marketingowy
Obecnie AW149 uczestniczy w przetargu na zakup do 115 średnich, wielozadaniowych, śmigłowców dla sił zbrojnych Turcji oraz lokalnej policji i straży wybrzeża. Jego jedynym konkurentem jest amerykański śmigłowiec S-70 Black Hawk – z pewnością posiadający atut w postaci faktu eksploatacji tej konstrukcji w tureckich siłach zbrojnych. Według obecnych planów spośród 115 egzemplarzy 20 sztuk ma trafić do policji, 11 do straży wybrzeża, a 6 do marynarki wojennej – pozostałe mają zasilić potencjał lotnictwa wojsk lądowych i sił powietrznych tego kraju. Podobnie jak w przypadku programu zakupu nowych śmigłowców szturmowych Turcy wymagają przeniesienia produkcji do zakładów koncernu Turkish Aerospace Industries.
Według założen konstruktorów ma to być maszyna wielozadaniowa przeznaczona głównie dla wojska [fot. AgustaWestland]
Poza Turcją, AW149 będzie wkrótce oferowany licznym państwom poszukującym nowych wielozadaniowych, średnich, śmigłowców jako następców eksploatowanych obecnie m.in. maszyn rodziny UH-1, Mi-2, Puma czy choćby w Polsce W-3 Sokół.
Dane taktyczno-techniczne:
- Długość kadłuba [m] - 14,63
- Wysokość kadłuba [m] - 5,14
- Szerokość kadłuba [m] - 3,08
- Średnica wirnika głównego [m] - 14,6
- Maksymalna masa startowa [kg] - 8100
- Pojemność kabiny ładunkowej [m³] - od 11 do 12,4
- Pojemność bagażnika [m³] - 3
- Załoga (w odmianie transportowej) - 2
- Możliwości transportu żołnierzy - 18 lub 6 rannych na noszach
- Prędkość maksymalna [km/h] - 278
- Pułap zawisu bez wpływu ziemi [m] (z 12 w pełni uzbrojonymi żołnierzami i paliwem na osiągnięcie promienia działania 240 km) - 1830
- Moc silników [KM] - 2x2000
Opracowanie: Łukasz Pacholski